ค่าธรรมเนียมการโอนอสังหาริมทรัพย์ปัจจุบัน มีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง?

การซื้อขายบ้าน ที่ดิน หรือคอนโดไม่ได้มีเฉพาะราคาทรัพย์สินเท่านั้น ผู้ซื้อและผู้ขายยังต้องเตรียมค่าใช้จ่าย ณ สำนักงานที่ดิน ได้แก่ ค่าธรรมเนียมการโอน ค่าจดจำนอง ภาษีธุรกิจเฉพาะ อากรแสตมป์ และภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย

ปัจจุบันมีมาตรการลดค่าธรรมเนียมการโอนและจดจำนองสำหรับที่อยู่อาศัยบางประเภทเหลือเพียง 0.01% ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2570 แต่ผู้ซื้อและทรัพย์สินต้องผ่านเงื่อนไขที่กำหนด

สรุปค่าใช้จ่ายในการโอนอสังหาริมทรัพย์

รายการ อัตราทั่วไป ผู้มีหน้าที่จ่ายตามหลักทั่วไป
ค่าธรรมเนียมการโอน 2% ของราคาประเมินทุนทรัพย์ ตกลงกันระหว่างผู้ซื้อและผู้ขาย
ค่าจดจำนอง 1% ของวงเงินจำนอง สูงสุดไม่เกิน 200,000 บาท ผู้ซื้อหรือผู้กู้
ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3% ผู้ขาย
อากรแสตมป์ 0.5% ผู้ขาย
ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย คำนวณตามประเภทผู้ขายและระยะเวลาถือครอง ผู้ขาย

โดยทั่วไป ผู้ขายจะเสียภาษีธุรกิจเฉพาะหรืออากรแสตมป์อย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ได้เสียพร้อมกันทั้งสองรายการ หากธุรกรรมนั้นต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ จะได้รับยกเว้นอากรแสตมป์

ส่วนการแบ่งว่าใครเป็นผู้ชำระค่าธรรมเนียมการโอนสามารถตกลงกันได้ เช่น ผู้ซื้อกับผู้ขายชำระคนละครึ่ง หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งรับผิดชอบทั้งหมด แต่ควรเขียนข้อตกลงไว้ในสัญญาจะซื้อจะขายให้ชัดเจน

มาตรการลดค่าโอนและจดจำนองเหลือ 0.01%

ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2570 รัฐบาลต่ออายุมาตรการลดค่าธรรมเนียมสำหรับที่อยู่อาศัยที่เข้าเงื่อนไข ดังนี้

  • ค่าธรรมเนียมการโอน ลดจาก 2% เหลือ 0.01%
  • ค่าธรรมเนียมการจำนอง ลดจาก 1% เหลือ 0.01%
  • ครอบคลุมทั้งอสังหาริมทรัพย์มือหนึ่งและมือสอง
  • ผู้ซื้อต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย
  • ต้องดำเนินการโอนภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2570

มาตรการนี้ไม่ได้ลดภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะ หรืออากรแสตมป์ รายการเหล่านี้ยังคำนวณตามหลักเกณฑ์ปกติ

อสังหาริมทรัพย์ประเภทใดได้รับสิทธิ์?

อสังหาริมทรัพย์ที่อยู่ในขอบเขตของมาตรการ ได้แก่

  • บ้านเดี่ยว
  • บ้านแฝด
  • บ้านแถวหรือทาวน์เฮาส์
  • อาคารพาณิชย์
  • ที่ดินพร้อมอาคารประเภทข้างต้น
  • ห้องชุดหรือคอนโดมิเนียมที่จดทะเบียนตามกฎหมาย

ที่ดินเปล่าเพียงอย่างเดียวไม่อยู่ในประเภทที่อยู่อาศัยตามมาตรการนี้

เงื่อนไขด้านราคา

อสังหาริมทรัพย์จะได้รับสิทธิ์ลดค่าธรรมเนียมเมื่อผ่านเงื่อนไขสำคัญครบถ้วน ได้แก่

  1. ราคาซื้อขายไม่เกิน 7 ล้านบาทต่อสัญญา
  2. ราคาประเมินทุนทรัพย์ไม่เกิน 7 ล้านบาท
  3. หากมีการจำนอง วงเงินจำนองต้องไม่เกิน 7 ล้านบาท
  4. การจำนองต้องดำเนินการต่อเนื่องจากการโอนในคราวเดียวกัน
  5. ผู้ซื้อต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย

หากราคาซื้อขายหรือราคาประเมินรายการใดรายการหนึ่งเกิน 7 ล้านบาท จะไม่เข้าเงื่อนไขลดค่าธรรมเนียม แม้ราคาอีกตัวหนึ่งจะต่ำกว่า 7 ล้านบาทก็ตาม

ตัวอย่างการคำนวณสำหรับบ้านราคา 5 ล้านบาท

สมมติว่าบ้านมีราคาซื้อขายและราคาประเมินเท่ากันที่ 5,000,000 บาท และผู้ซื้อกู้ธนาคาร 4,000,000 บาท

อัตราทั่วไป

  • ค่าโอน 2% = 100,000 บาท
  • ค่าจดจำนอง 1% = 40,000 บาท
  • รวมค่าโอนและจำนอง = 140,000 บาท

อัตราตามมาตรการ 0.01%

  • ค่าโอน 0.01% = 500 บาท
  • ค่าจดจำนอง 0.01% = 400 บาท
  • รวมค่าโอนและจำนอง = 900 บาท

ในตัวอย่างนี้ มาตรการช่วยลดค่าใช้จ่ายจาก 140,000 บาท เหลือ 900 บาท หรือประหยัดได้ 139,100 บาท

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ภาษีธุรกิจเฉพาะหรืออากรแสตมป์ และค่าใช้จ่ายอื่นที่อาจเกิดขึ้น

ค่าธรรมเนียมการโอน 2% คำนวณจากราคาใด?

ค่าธรรมเนียมการโอนในอัตราปกติ 2% คำนวณจาก “ราคาประเมินทุนทรัพย์” ของกรมธนารักษ์ ไม่ได้คำนวณจากราคาซื้อขายตามสัญญาเสมอไป

ตัวอย่างเช่น บ้านขายราคา 4 ล้านบาท แต่มีราคาประเมินทุนทรัพย์ 3 ล้านบาท ค่าโอนอัตราปกติจะคิดจากราคาประเมิน 3 ล้านบาท ดังนี้

3,000,000 × 2% = 60,000 บาท

สำหรับมาตรการ 0.01% ทั้งราคาซื้อขายและราคาประเมินต้องไม่เกิน 7 ล้านบาทตามเงื่อนไข

ภาษีธุรกิจเฉพาะ 3.3%

ภาษีธุรกิจเฉพาะประกอบด้วยภาษีในอัตรา 3% และภาษีท้องถิ่นอีก 10% ของภาษีธุรกิจเฉพาะ รวมเป็นอัตราที่เรียกกันโดยทั่วไปว่า 3.3%

ฐานคำนวณใช้ราคาขายหรือราคาประเมินทุนทรัพย์ แล้วแต่ว่าจำนวนใดสูงกว่า

ผู้ขายที่ถือครองอสังหาริมทรัพย์ไม่เกิน 5 ปีโดยทั่วไปอาจต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะ แต่มีข้อยกเว้นบางกรณี เช่น ผู้ขายมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านของอสังหาริมทรัพย์นั้นเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 1 ปีตามหลักเกณฑ์ หรือเป็นการโอนในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ได้รับยกเว้น

เนื่องจากข้อยกเว้นขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงของผู้ขายแต่ละราย ควรให้สำนักงานที่ดินตรวจสอบก่อนวันโอน

อากรแสตมป์ 0.5%

หากธุรกรรมได้รับยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ ผู้ขายอาจต้องเสียอากรแสตมป์ในอัตรา 0.5%

ฐานคำนวณโดยทั่วไปใช้ราคาซื้อขายหรือราคาประเมินทุนทรัพย์ แล้วแต่ว่าจำนวนใดสูงกว่า

ตัวอย่างเช่น ราคาขาย 3 ล้านบาท และราคาประเมิน 2.5 ล้านบาท จะใช้ราคา 3 ล้านบาทเป็นฐาน

3,000,000 × 0.5% = 15,000 บาท

ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายของผู้ขาย

กรณีผู้ขายเป็นบุคคลธรรมดา

ภาษีไม่ได้คิดเป็นเปอร์เซ็นต์คงที่ แต่พิจารณาจาก

  • ราคาประเมินทุนทรัพย์
  • วิธีที่ได้มาของอสังหาริมทรัพย์
  • จำนวนปีที่ถือครอง
  • ค่าใช้จ่ายที่กฎหมายอนุญาตให้หัก
  • อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบขั้นบันได

จำนวนปีถือครองนับตามปีปฏิทิน เศษของปีนับเป็นหนึ่งปี และกรณีถือครองเกิน 10 ปีให้นับเพื่อการคำนวณไม่เกิน 10 ปี

กรณีผู้ขายเป็นบริษัทหรือนิติบุคคล

หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายในอัตรา 1% ของราคาขายหรือราคาประเมินทุนทรัพย์ แล้วแต่ว่าจำนวนใดสูงกว่า

ใครควรจ่ายค่าใช้จ่ายรายการใด?

กฎหมายภาษีกำหนดผู้มีหน้าที่เสียภาษีแต่ละประเภท แต่คู่สัญญาสามารถตกลงภาระค่าใช้จ่ายระหว่างกันได้ ดังนั้นในสัญญาจะซื้อจะขายควรระบุให้ชัดเจนว่า

  • ค่าโอนจ่ายฝ่ายละครึ่งหรือฝ่ายใดจ่ายทั้งหมด
  • ค่าจดจำนองผู้ซื้อเป็นผู้รับผิดชอบ
  • ภาษีธุรกิจเฉพาะหรืออากรแสตมป์ผู้ขายเป็นผู้รับผิดชอบ
  • ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายผู้ขายเป็นผู้รับผิดชอบ
  • ค่าส่วนกลางหรือค่าสาธารณูปโภคค้างชำระเป็นหน้าที่ของฝ่ายใด

ไม่ควรใช้เพียงคำว่า “ค่าใช้จ่ายวันโอนคนละครึ่ง” เพราะอาจทำให้เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันว่าครอบคลุมเฉพาะค่าโอน หรือรวมภาษีของผู้ขายด้วย

เอกสารที่ควรเตรียมก่อนวันโอน

ผู้ขาย

  • บัตรประจำตัวประชาชน
  • ทะเบียนบ้าน
  • โฉนดที่ดินหรือหนังสือกรรมสิทธิ์ห้องชุด
  • ใบเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล หากมี
  • ทะเบียนสมรสหรือเอกสารเกี่ยวกับสถานภาพสมรส
  • หนังสือยินยอมจากคู่สมรส หากจำเป็น
  • หนังสือมอบอำนาจ หากไม่ได้ไปดำเนินการด้วยตนเอง
  • หนังสือรับรองนิติบุคคลและเอกสารบริษัท กรณีผู้ขายเป็นนิติบุคคล

ผู้ซื้อ

  • บัตรประจำตัวประชาชน
  • ทะเบียนบ้าน
  • เอกสารเกี่ยวกับสถานภาพสมรส
  • หนังสือยินยอมจากคู่สมรส หากจำเป็น
  • เอกสารจากธนาคาร หากมีการจำนอง
  • หนังสือมอบอำนาจ หากไม่ได้ไปดำเนินการด้วยตนเอง

กรณีห้องชุดควรเตรียมหนังสือรับรองการปลอดหนี้จากนิติบุคคลอาคารชุด และตรวจสอบสัดส่วนการถือกรรมสิทธิ์ของชาวต่างชาติเมื่อเกี่ยวข้อง

วิธีประเมินค่าใช้จ่ายก่อนวันโอน

กรมที่ดินมีระบบคำนวณค่าธรรมเนียมและภาษีอากรเบื้องต้น ผู้ซื้อและผู้ขายสามารถกรอกข้อมูลเกี่ยวกับประเภทนิติกรรม ราคาประเมิน ราคาขาย และระยะเวลาถือครองเพื่อใช้วางแผนค่าใช้จ่ายได้

ระบบคำนวณภาษีและค่าธรรมเนียม กรมที่ดิน

ผลจากระบบเป็นเพียงการประมาณการ ยอดที่ต้องชำระจริงขึ้นอยู่กับเอกสาร ข้อเท็จจริง และการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินในวันจดทะเบียน

สรุป

ปัจจุบันผู้ซื้อบ้าน อาคารพาณิชย์ หรือคอนโดที่เข้าเงื่อนไขสามารถใช้สิทธิ์ลดค่าธรรมเนียมการโอนและจดจำนองเหลือ 0.01% ได้ถึงวันที่ 30 มิถุนายน 2570 โดยทรัพย์สินต้องมีราคาซื้อขายและราคาประเมินไม่เกิน 7 ล้านบาท ผู้ซื้อต้องเป็นบุคคลธรรมดาสัญชาติไทย และวงเงินจำนองต้องไม่เกิน 7 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม มาตรการดังกล่าวลดเฉพาะค่าธรรมเนียมการโอนและจดจำนอง ไม่ได้ยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ อากรแสตมป์ หรือภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ผู้ซื้อและผู้ขายจึงควรคำนวณค่าใช้จ่ายทั้งหมดและระบุผู้รับผิดชอบไว้ในสัญญาให้ชัดเจนก่อนถึงวันโอน

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้ตรวจสอบ ณ วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เป็นข้อมูลเพื่อความรู้ทั่วไป อัตราและเงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของรัฐ และยอดจริงขึ้นอยู่กับการพิจารณาของสำนักงานที่ดิน

ลิงก์ต้นทางสำหรับใส่ในบทความ

ข้อความสำหรับทำลิงก์ แหล่งข้อมูลทางการ
มาตรการลดค่าโอนและจำนองเหลือ 0.01% กรมที่ดิน
หนังสือเวียนลงวันที่ 30 มิถุนายน 2569 สำนักมาตรฐานการทะเบียนที่ดิน
อัตราค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร กรมที่ดิน
คำนวณค่าใช้จ่ายเบื้องต้น ระบบคำนวณของกรมที่ดิน
หลักเกณฑ์ภาษีธุรกิจเฉพาะ กรมสรรพากร
ข่าวยืนยันการต่ออายุมาตรการ เว็บไซต์รัฐบาลไทย

^